TikTok DSA İhlali: AB, Öneri Algoritmasının Kullanıcıları Zararlı İçeriğe Sürüklediğini Söyledi

TikTok DSA ihlali soruşturmasında yeni bir aşamaya geçildi. Avrupa Komisyonu, 6 Kasım 2026'da açıkladığı ön bulgularda TikTok'un öneri algoritmasının kullanıcıları hüzün, kendine zarar verme ve beden algısı gibi zararlı içeriklerin "tavşan deliğine" çekmesini engellemediğini ve bu nedenle Dijital Hizmetler Yasası'nı (DSA) ihlal ettiğini belirtti. İhlal kesinleşirse TikTok, yıllık küresel gelirinin yüzde 6'sına kadar para cezasıyla karşılaşabilir.

TikTok DSA ihlali: AB ne dedi?

The Record'un aktardığına göre Komisyon'un tespitleri şöyle:

• TikTok'un "Senin İçin" (For You) akışı, ruh sağlığı sorunları ve beden algısıyla ilgili videolar olsa bile kullanıcılara kesintisiz bir kişiselleştirilmiş video akışı sunuyor.
• TikTok bu risklerin bir kısmını kendi risk değerlendirmelerinde tespit etmiş, ancak bunları gereği gibi analiz etmemiş ve uygun önlemleri almamış.
• Şirketin içerikleri çeşitlendirmek için kullandığı "dağıtma" (dispersion) teknikleri yetersiz; akışı yenilemek yalnızca kısa süreli etki yapıyor ve "ilgilenmiyorum" seçeneği bir süre sonra işe yaramaz hâle geliyor.

Komisyon, önerilerin izleme süresi gibi dolaylı sinyaller yerine kullanıcının açıkça belirttiği tercihlere dayanmasını istiyor.

Karar kesin mi?

Hayır. Bunlar ön bulgular; TikTok, Komisyon'un delillerini inceleme ve bulgulara itiraz etme hakkına sahip. Komisyon, şirketin savunmasını aldıktan sonra nihai kararını verecek. İhlal kesinleşirse ceza yıllık küresel gelirin yüzde 6'sına kadar çıkabiliyor; ancak TikTok ve ana şirketi ByteDance küresel gelirlerini kamuya açıklamıyor. TikTok, The Record'un yorum talebine hemen yanıt vermedi.

TikTok'a karşı bu yıl üçüncü bulgu

Bu, Komisyon'un 2026'da TikTok'a yönelik üçüncü bulgusu. Şubat ayında bağımlılık yaratan tasarım özellikleri, Temmuz ayında ise reşit olmayan kullanıcıların hesaplarındaki korumalar hakkında ön bulgular açıklanmıştı. Şubattaki sonsuz kaydırma tartışmasının ayrıntıları için TikTok'un sonsuz kaydırma yazımıza bakabilirsiniz. Komisyon yetkililerine göre bu dosya, TikTok'un ABD'nin Alabama eyaletiyle yaptığı uzlaşmadan daha derine, doğrudan öneri sistemine iniyor.

Dijital Hizmetler Yasası (DSA) nedir?

DSA, Avrupa Birliği'nin büyük çevrim içi platformları düzenleyen yasası. 45 milyondan fazla AB kullanıcısına ulaşan "çok büyük çevrim içi platformlar", algoritmalarının ve tasarımlarının kullanıcılara, özellikle çocuklara yönelik sistemik risklerini değerlendirmek ve azaltmakla yükümlü. TikTok, Instagram, Facebook, YouTube ve X bu kapsamda yer alıyor. Yasa, yükümlülüklerini yerine getirmeyen şirketlere küresel gelirin yüzde 6'sına kadar ceza öngörüyor.

Dünyada sosyal medya düzenlemeleri sıkılaşıyor

Gençlerin sosyal medya kullanımına yönelik düzenlemeler yalnızca Avrupa'da değil, dünyanın birçok yerinde gündemde. ABD'de Kaliforniya, 16 yaş altına kişiselleştirilmiş öneri akışlarını sınırlayan AB 1709 yasasını çıkardı ve Google, Meta ile TikTok bu yasaya dava açtı; ayrıntılar için Kaliforniya sosyal medya yasası yazımıza bakabilirsiniz. ABD Kongresi'nde ise platformların çocuklara içerik önerirken yalnızca etkileşim sinyallerine dayanmasını yasaklamayı öngören KIDS Act tasarısı bekliyor. Türkiye'de de 15 yaş altına sosyal medya hesabı açılmasını yasaklayan düzenleme Resmî Gazete'de yayımlandı; ayrıntılar bu yazımızda.

TikTok için en kritik soru, Avrupa'daki kullanıcılar için öneri algoritmasında köklü bir değişikliğe gitmek zorunda kalıp kalmayacağı. Komisyon'un talebi, platformun büyümesinin temelini oluşturan dolaylı sinyallere dayalı öneri modelini doğrudan hedef alıyor.