Sosyal Medya Yaş Doğrulaması Resmî Gazete'de: 15 Yaş Altına Hesap Yok, Mevcut Hesaplar e-Devlet'le Doğrulanacak

Türkiye'de sosyal medya yaş doğrulaması resmen başlıyor. Siber Güvenlik Başkanlığı'nın hazırladığı "Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik", 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Yönetmelik 1 Kasım 2026'da yürürlüğe giriyor. Bu tarihten sonra 15 yaşını doldurmamış çocuklar sosyal medyada hesap açamayacak. Mevcut hesapların da 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez e-Devlet üzerinden yaş doğrulamasından geçmesi gerekiyor.

Sosyal medya yaş doğrulaması ne zaman başlıyor?

Yönetmelik, Türkiye'den erişilebilen yurt içi ve yurt dışı kaynaklı tüm sosyal ağ sağlayıcılarını kapsıyor. Tanıma göre bunlar, kullanıcıların metin, görüntü, ses veya konum gibi içerikleri oluşturmasına, görüntülemesine ya da paylaşmasına imkân veren platformlar; yani Instagram, TikTok, X ve Facebook gibi sosyal ağlar. Düzenlemenin dayanağı 5651 sayılı Kanun'un ek 4. maddesi.

e-Devlet ile yaş doğrulaması nasıl yapılacak?

Yönetmeliğin 7. maddesine göre yaş doğrulaması e-Devlet Kapısı üzerinden yapılıyor. Süreç şöyle işleyecek:

• Kullanıcı e-Devlet'e kimliğini doğrulayarak girip bir yaş doğrulama belirteci oluşturuyor.
• Bu belirteç yalnızca iki bilgi içeriyor: kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığı ve 15'i doldurduysa 18'i doldurup doldurmadığı. Ad, T.C. kimlik numarası ya da sosyal medyadaki kullanıcı adı gibi başka hiçbir bilgi yer almıyor.
• Kullanıcı belirteci ilgili sosyal medya platformuna yüklüyor.
• Platform, belirtecin gerçekten e-Devlet'ten üretildiğini teyit edip kullanıcının yaş grubunu belirliyor. Belirteci yaş doğrulaması dışında hiçbir amaçla kullanamıyor.

Türkiye'de yaşamayıp geçici olarak bulunan kullanıcılar bu kontrolden muaf. Bu kişiler isterse pasaport bilgileriyle, kimlik doğrulaması yapılmadan istisnai bir belirteç alabiliyor. Belirtecin teknik yapısını ve uygulama sürecini anlatan rehberi Siber Güvenlik Başkanlığı hazırlayacak. Belirtecin e-Devlet'te hangi hizmetten alınacağı henüz açıklanmadı.

18 yaşından büyükler de doğrulama yapacak mı?

Yönetmeliğin geçici 1. maddesi, yürürlükten önce açılmış ve belirteçle doğrulanmamış tüm mevcut hesaplar için 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez doğrulama yapılmasını zorunlu tutuyor. Bir hesabın 15 yaş altındaki birine ait olup olmadığı ancak bu doğrulamayla anlaşılabileceği için, pratikte yetişkinlerin de doğrulama yapması gerekecek. Doğrulama yapmayan yetişkin hesaplarına ne olacağı ise yönetmelikte açıkça yazmıyor. Yönetmelik ayrıca, doğrulanmış bir hesabın yaş aralığına aykırı kullanıldığına dair makul şüphe olursa platformun hesabı askıya alıp yeniden doğrulama isteyebileceğini söylüyor.

15-18 yaş arası gençlerin hesaplarında neler değişiyor?

15 yaşını dolduran gençler sosyal medyayı kullanmaya devam edebilecek, ancak hesapları "ayrıştırılmış hizmet" denen kısıtlı bir sürümle çalışacak. Yönetmeliğin 8. maddesine göre:

• Hesaplar varsayılan olarak gizli olacak; herkese açık hesap seçeneği sunulmayacak.
• Takipçi ve takip edilen listeleri başkaları göremeyecek.
• Yalnızca gencin takip ettiği hesaplar mesaj atabilecek; mesajlarda "görüldü" bilgisi gösterilmeyecek.
• Canlı yayın açılamayacak.
• Kaydırmayla ya da kendiliğinden art arda içerik sunan (sonsuz kaydırma ve otomatik oynatma gibi) tasarımlar kullanılamayacak; bağımlılık yaratabilecek hizmet sunulamayacak.
• Hesap başkalarına önerilemeyecek; telefon rehberi ve kişi listeleriyle eşleştirme yapılamayacak.
• Profil fotoğrafı ve paylaşımların ekran görüntüsünün alınmasını engelleyen tedbirler alınacak.
• Hesap kişiselleştirilemeyecek; gence profilleme ya da kişiselleştirilmiş reklam yapılamayacak.

Ebeveyn kontrol araçları ve itiraz hakkı

Platformlar, Türkçe dil seçeneği olan ve kolay bulunan ebeveyn kontrol araçları sunmak zorunda. Bu araçlarla ebeveynler hesap ayarlarını yönetebilecek, ücretli işlemlere onay verip harcama limiti koyabilecek, kullanım süresini izleyip sınırlayabilecek. Araç etkinleştirildiğinde çocuğa açıkça bildirilecek ve çocuk bu ayarları ebeveynin bilgisi olmadan kapatamayacak.

Hesabı kapatılan, askıya alınan ya da kısıtlanan kullanıcılar ücretsiz ve Türkçe bir itiraz mekanizmasına başvurabilecek. İtirazlar tamamen otomatik sistemlerle incelenemeyecek, mutlaka insan incelemesinden geçecek. İtiraz sonuçlanana kadar hesaptaki içerik ve veriler silinmeyecek. Sonuca karşı Siber Güvenlik Başkanlığı'na şikâyet ve yargı yolu açık.

Kurallara uymayan platformlara ne olacak?

Yükümlülüklere uymayan platformlara 5651 sayılı Kanun'un ek 4. maddesindeki yaptırımlar uygulanacak; bu madde idari para cezası, reklam yasağı ve bant genişliği daraltması gibi kademeli yaptırımlar içeriyor. Yönetmeliğe göre yaptırımdan önce platforma aykırılık bildirilecek ve düzeltmesi için makul bir süre verilecek. Yaptırım belirlenirken aykırılığın ağırlığı, süresi, etkilenen çocuk sayısı ve platformun uyum çabası dikkate alınacak.

Dünyada benzer düzenlemeler

Sosyal medyada yaş sınırı dünyada da gündemde. Avustralya'nın 16 yaş altı yasağının ilk sonuçlarını Avustralya'da sosyal medya yasağı işe yarıyor mu yazımızda, Kaliforniya'daki tartışmayı EFF'nin yaş doğrulama yasasına itirazında ele almıştık. Meta'nın yapay zekâyla yaş tespiti denemelerini ise Facebook ve Instagram'da yapay zekâ ile yaş tespiti haberimizde anlatmıştık.

Şimdi ne yapmalısınız?

1 Kasım'a kadar yapmanız gereken bir şey yok. e-Devlet'teki hizmet açıldığında hesaplarınızı 31 Mart 2027'yi beklemeden doğrulayabilirsiniz. Evde sosyal medya kullanan 15 yaşından küçük biri varsa, hesap kapatılmadan önce fotoğraf ve mesajlarını platformun veri indirme aracıyla yedeklemek iyi bir fikir. Doğrulama sürecinin ayrıntıları ve platformların uygulamaları netleştikçe bu yazıyı güncelleyeceğiz.