Veri Merkezi Cenneti Loudoun County'de Halk İsyanı: 250'den Fazla Tesis Yetti Dendi

Washington D.C.'ye sadece 35 kilometre uzaklıktaki Loudoun County, ABD'nin en yoğun veri merkezi kümesine ev sahipliği yapıyor. Ancak yıllarca süren inşaat patlamasının ardından Loudoun County yönetimi, artık yeni tesis yapımını sıkı kurallara bağlamaya başladı. The New York Times'ın haberine göre bölge halkı, ekonomik faydalara rağmen gürültü, enerji ve yaşam kalitesi sorunları nedeniyle sabrının taştığını dile getiriyor.

Fiber Altyapıdan Loudoun County'nin Veri Merkezi Başkentine Dönüşümü

Loudoun'un bu konuma gelmesinin kökeni, federal hükümetin bölgeye fiber internet hattı döşeme talebine dayanıyor. 90'ların sonundaki dot-com çılgınlığı sırasında şirketlerin bölgeye yoğun fiber yatırımı yapması, burayı veri merkezi kurmak için ideal hale getirdi. AOL'un 1996'da merkezini buraya taşımasının ardından, 2000 yılında ilçe yönetimi veri merkezlerini "ofis parkı" statüsünde sınıflandırma kararı aldı. Bu karar, şirketlerin çok az denetimle ve hızlı onaylarla tesis inşa etmesinin önünü açtı.

2007'de bölgede sadece 29 veri merkezi bulunurken, bu sayı yaklaşık 20 yılda on kat artarak 250'yi aştı. Bölge halkı uzun süre bu gelişmeden memnun kaldı, çünkü tesisler ilçeye ciddi bir vergi geliri sağlıyordu: 2015'te 150 milyon dolar olan bu gelir, 2025'te 1,1 milyar dolara ulaştı.

Vergiler Düştü, Okullar ve Parklar Arttı

Bu mali bolluk sayesinde Loudoun, emlak vergisini her 100 dolarlık değerlenmiş mülk başına sadece 0,805 dolara indirdi; bu oran ABD genelinde banliyö bölgeler arasında en düşükler arasında yer alıyor. Gelir, iki yeni okulun açılmasına, bir üçüncüsünün inşasına, birden fazla havuz ve hidro masaj koltuğu barındıran 102 milyon dolarlık bir rekreasyon merkezine ve eski bir başkanlık malikanesinin 22 milyon dolara halka açık parka dönüştürülmesine harcandı. İtfaiye ve acil servis hizmetleri de genişletildi, yollar ve köprüler yenilendi. Temmuz ayında yapılan bir toplantıda bazı katılımcıların "Veri Merkezlerini Destekliyorum Çünkü: Düşük Vergiler, İyi Okullar, İş Fırsatları" yazılı tişörtlerle gelmesi, desteğin boyutunu gözler önüne seriyor.

Ülke Genelinde Artan Şikayetler Loudoun County'ye de Sıçradı

Ancak bu tablo, ABD genelindeki manzaradan oldukça farklı. Ülkenin dört bir yanında veri merkezleri; en büyük elektrik bölgesinde fiyatların yüzde 76'ya varan artışına, aşırı su tüketimi nedeniyle komşu mahallelerde düşük su basıncına, 7/24 süren gürültü kirliliğine ve izinsiz gaz türbinlerinden kaynaklanan hava kirliliği iddialarına yol açtı. Bu nedenlerle birçok eyalet ve ilçe, veri merkezi inşaatlarına moratoryum getirdi.

Loudoun'da da benzer sorunlar baş gösterdi. İlçe meclisi üyesi Juli Briskman, "İşler fazla ileri gitti. Vergi gelirlerine bağımlı hale geldik ama bunun bedeli ne?" diyerek tepkisini ortaya koydu. Yakın zamanda faaliyete geçen bir Vantage veri merkezi, dizel ve gaz türbinli jeneratörleri yüzünden gürültü şikayetlerine konu oldu. Ashburn'de ise bir sakin, Dominion Energy'nin arka bahçesine 56 metre yüksekliğinde yüksek gerilim hattı direği dikme planına itiraz ediyor. Ayrıca bir teknoloji şirketinin, lüks bir mahallede 100'den fazla evi piyasa değerinin iki katı olan 4 milyon dolardan satın aldığı da iddialar arasında.

Onay Süreci Zorlaşıyor, Amazon Projesi Riskte

Bu gelişmeler üzerine Loudoun, veri merkezlerini ofis parkı olarak sınıflandırma politikasına son verdi. Artık bölgede tesis kurmak isteyen şirketlerin kamuoyu onay sürecinden geçmesi gerekiyor; bu da projelerin hem çok daha yavaş ilerlemesi hem de onay garantisinin ortadan kalkması anlamına geliyor. Geçtiğimiz ay Amazon, bölgede dört yeni veri merkezi için başvuruda bulundu ancak bazı meclis üyeleri projeye karşı çıkacaklarının sinyalini şimdiden verdi.

Türkiye İçin Ne Anlama Geliyor?

Loudoun County örneği, yapay zekâ çağında veri merkezi yatırımlarının hem ekonomik fırsat hem de toplumsal maliyet barındırdığını net biçimde gösteriyor. Türkiye'de de son yıllarda özellikle İstanbul ve çevresinde büyük bulut şirketlerinin veri merkezi yatırımları artıyor; yerli oyuncuların yanı sıra uluslararası bulut sağlayıcıları da ülkede kapasite genişletiyor. Loudoun'daki deneyim, bu tür yatırımların planlanırken sadece istihdam ve vergi geliri değil; elektrik şebekesi kapasitesi, su kaynakları ve yerleşim alanlarına yakınlık gibi faktörlerin de dikkate alınması gerektiğini gösteriyor. Türkiye'de enerji maliyetleri ve şebeke kapasitesi zaten kısıtlıyken, yapay zekâ odaklı veri merkezi taleplerinin artması, benzer bir denge arayışını önümüzdeki yıllarda bizim için de gündeme getirebilir.