Supermicro, 2,5 Milyar Dolarlık Çip Kaçakçılığı Soruşturmasının Ardından Çalışanlarını Kovdu

Sunucu üreticisi Supermicro, ortaklarından Yih-Shyan "Wally" Liaw'ın da aralarında bulunduğu üç kişinin Nvidia donanımını Çin'e yasa dışı yollardan kaçırdığı iddiasıyla tutuklanmasının üzerinden beş ay geçtikten sonra, iç soruşturmasını tamamladığını duyurdu. Şirket, bağımsız bir hukuk firması ve adli muhasebe danışmanı tarafından yürütülen incelemenin ardından birkaç çalışanını işten çıkardığını açıkladı. Supermicro, ne şirketin ne de mevcut üst düzey yöneticilerinin iddia edilen çip kaçakçılığı planından haberdar olduğuna dair herhangi bir kanıt bulunmadığını savundu.

Soruşturma Supermicro Yönetimini Temize Çıkardı

Şirketin yaptığı açıklamada, "Soruşturma ekibi, federal iddianameye konu olan müşteri işlemlerini ve kısıtlı ürünler satın alan diğer bazı müşterilerle yapılan işlemleri inceledi; mevcut hiçbir üst düzey yöneticinin iddia edilen yönlendirme planından veya şirket tarafından kısıtlı ürünlerin gerçekten başka yerlere yönlendirildiğinden haberdar olduğuna dair kanıt bulunamadı" denildi. Şirket ayrıca uyum personelinin iyi niyetle ve yönetimin desteğiyle hareket ettiğini, ihracat kontrolüne tabi ürünlerin yasaklı taraflara veya bölgelere yönlendirilme riskini azaltmaya çalıştığını iddia etti. Ancak açıklamada, uyum programında eksiklik bulunduğu doğrudan kabul edilmedi; buna rağmen şirket tüm iyileştirme önerilerini benimsediğini duyurdu.

2,5 Milyar Dolarlık İddianamenin Arka Planı

Bu süreç, ABD makamlarının Mart ayında Liaw'ı, Supermicro satış müdürü Ruei-Tsang "Steven" Chang'i ve üçüncü taraf aracı Ting-Wei "Willy" Sun'ı, son teknoloji ABD yapay zeka donanımını yasa dışı şekilde Çin'e yönlendirme suçlamasıyla itham etmesiyle başlamıştı. İddialara göre üçlü, 2024'ten bu yana yaklaşık 2,5 milyar dolar değerinde donanımı kaçakçılık yoluyla Çin'e ulaştırdı. Bu devasa rakam, yatırımcıları şirket satışlarının önemli bir kısmının yasa dışı işlemlerden geldiği endişesine sürükledi ve bazı yatırımcılar Supermicro'ya karşı menkul kıymet dolandırıcılığı iddiasıyla dava açtı. Bağımsız danışmanlar ise şirketin daha önce yayınladığı mali tabloların, kısıtlı ürünlerin olası yönlendirilmesi nedeniyle güvenilmez sayılmasını gerektirecek bir kanıt bulunmadığını belirtti.

Kovulan Çalışanlar Uyum Departmanından Değil

Üçüncü taraf soruşturması üst düzey yöneticileri aklamış olsa da, satış, teknik destek ve iş geliştirme birimlerinden birkaç çalışanın işine son verilmesiyle sonuçlandı. Şirket, bu kişilerin şirket politikalarını ve davranış kurallarını ihlal ettikleri için "soruşturmayla bağlantılı olarak" kovulduğunu söyledi. Dikkat çekici şekilde, işten çıkarılanlar arasında uyum departmanından hiç kimse yer almadı ve kaç kişinin görevine son verildiği de açıklanmadı. Bu durum, şirket içindeki denetim mekanizmalarının ne kadar etkili işlediği konusunda soru işaretlerini gündemde tutuyor.

Nvidia CEO'sundan Uyarı, Sıkılaşan İhracat Kontrolleri

Supermicro, Nvidia CEO'su Jensen Huang'ın da düzeltilmesi gerektiğini söylediği ihracat uyum programını güçlendirdiğini duyurdu. Şirket, soruşturmaya konu davada sanık olarak yer almamasına rağmen, kendi bünyesinde birkaç çalışanın böylesine büyük bir yönlendirme planını yürütebilmiş olması, uyum departmanının etkinliğine dair ciddi soruları beraberinde getiriyor. Şirket, üçüncü taraf soruşturması tamamlanmadan önce bile Genel Danışmanı ve Baş Uyum Sorumlusu tarafından önerilen değişiklikleri hayata geçirdiğini, bağımsız yönetim kurulu üyelerinin kalan önerilerin uygulanmasını denetleyeceğini belirtti. Çin'de yapay zeka çiplerine olan yüksek talep, ABD'nin ihracat kontrollerini sıkılaştırmasına ve Çin makamlarının yerli çip üretimini önceliklendirme baskısına rağmen kaçakçılık operasyonlarını hâlâ kârlı kılıyor.

Türkiye Açısından Ne Anlama Geliyor?

Supermicro sunucuları, Türkiye'deki veri merkezleri ve kurumsal AI altyapı projelerinde de tercih edilen markalar arasında; bu nedenle şirketin uyum ve itibar sorunları, bölgedeki distribütör ve entegratör firmaları da dolaylı olarak ilgilendiriyor. ABD'nin Nvidia çiplerine yönelik ihracat kontrollerini sıkılaştırdığı bir dönemde yaşanan bu skandal, tedarik zincirinin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gösteriyor. Türkiye'de yapay zeka altyapısı kuran şirketler için asıl mesaj şu: donanım tedarikçisi seçerken sadece fiyat ve performans değil, tedarikçinin ihracat uyumu ve şeffaflık geçmişi de artık kritik bir değerlendirme kriteri haline geliyor. Ayrıca bu tür soruşturmalar, küresel çip tedarik zincirindeki denetim boşluklarının yalnızca ABD-Çin hattıyla sınırlı kalmadığını, dolaylı yollarla üçüncü ülkelerdeki alıcıları da etkileyebileceğini hatırlatıyor.