Sugon'un Süper Bilgisayar Depolama Rekoru İptal Edildi: Aurora Yeniden Zirvede

Yüksek performanslı bilgi işlem (HPC) dünyasının depolama performansı yarışını takip eden IO500 listesinde beklenmedik bir değişiklik yaşandı. Yaptırımlar listesinde yer alan Çinli sunucu üreticisi Sugon'un ParaStor F9000 tabanlı depolama sistemleri, tekrarlanabilirlik kriterlerini karşılamadığı gerekçesiyle Production (Üretim) listesinden çıkarıldı. Bu gelişme sonucunda Intel destekli Aurora süper bilgisayarı, kaybettiği zirve koltuğuna yeniden oturdu.

Aurora neden yeniden liderliğe yükseldi?

IO500 Komitesi yaptığı açıklamada, Sugon'un ISC26 etkinliğinde sunduğu başvurunun Production listesinden Research (Araştırma) listesine aktarıldığını duyurdu. Gerekçe olarak sistemin mimarisine dair yeterli düzeyde kamuya açık teknik detay bulunmaması ve dosya sisteminin genel kullanıma yeterince açık olmaması gösterildi. Komite, bu kararla birlikte Production ve Production 10-Client listelerindeki önceki birincinin, yani Argonne Ulusal Laboratuvarı'nın DAOS tabanlı Aurora sisteminin, yeniden 1 numaraya yerleştiğini belirtti.

IO500, süper bilgisayarları hesaplama gücüne göre sıralayan TOP500 listesinin depolama alanındaki karşılığı olarak biliniyor. Listeler, bant genişliği ve I/O işlem hızı gibi metriklere göre dünyanın en hızlı depolama altyapılarını sıralıyor.

Sugon'un çarpıcı ama tartışmalı sonuçları

ISC 2026'da SCNet, ParaStor yazılımı ve F9000 tümü-flaş depolama donanımına dayanan iki farklı sistem sundu. Daha büyük ölçekli AICS-A sistemi, 500 istemci düğümü ve 64.000 istemci işlemcisiyle IO500 testinde 79.110,05 puan, 26.888,39 GiB/s bant genişliği ve 232.754,76 kIOPS metadata performansı elde etti. Daha küçük AICS-B sistemi ise 10 istemcilik kategoride 7.839,30 puana, 2.551,40 GiB/s bant genişliğine ve 24.086,69 kIOPS performansa ulaştı.

Bu rakamlar, Argonne'un Optane kalıcı bellek modülleri, SSD'ler ve DAOS dosya sistemini kullanan Aurora'nın sonuçlarını fazlasıyla geride bırakıyordu. Aurora'nın karşılaştırılabilir Production sonucu 32.165,90 puan, 10.066,09 GiB/s bant genişliği ve 102.785,41 kIOPS seviyesindeydi; yani AICS-A yaklaşık 2,46 kat, AICS-B ise 10 istemcilik kategoride yaklaşık 2,72 kat daha yüksek skor elde etmişti. Bu sonuçlar ilk kabul edildiğinde, Sugon'un iki başvurusu Aurora'yı hem ana Production hem de 10-Client Production sıralamalarının zirvesinden indirmişti.

Tekrarlanabilirlik standardı neden bu kadar önemli

TOP500 listesinde olduğu gibi IO500 de tamamen özel donanım ve dosya sistemlerine dayanan sıra dışı sistemleri kabul ediyor. Ancak Production listesine girebilmek için sistemlerin en yüksek tekrarlanabilirlik standardını karşılaması gerekiyor; bu da mimarinin yeterince belgelenmiş ve altyapıdaki dosya sisteminin bağımsız olarak incelenip yeniden üretilebilecek şekilde genel kullanıma açık olmasını şart koşuyor.

Aurora'nın 230 petabaytlık devasa depolama altyapısını birebir kopyalamak elbette pratikte mümkün değil, ancak DAOS açık kaynaklı, indirilebilir, kapsamlı biçimde belgelenmiş ve mimari detayları kamuya açık bir sistem olduğu için küçük ölçekte bağımsız olarak test edilip doğrulanabiliyor. Sugon'un ParaStor'u ise tam tersine mülkiyetli ve şeffaflıktan uzak bir yapıya sahip; IO500 Komitesi, dosya sisteminin sınırlı erişilebilirliği ve mimari detay eksikliği nedeniyle bağımsız doğrulamanın mümkün olmadığını vurguladı.

Huawei ve diğer Çinli sistemler de aynı kısıtlamayla karşı karşıya

Benzer durum Huawei'nin OceanFS ve SuperFS mimarileri ile Çin'de geliştirilen diğer mülkiyetli sistemler için de geçerli. Bu sistemler Research listesinde yer almaya devam ediyor; örneğin listenin zirvesinde Huawei OceanStor A800 depolama donanımı ve OceanFS dosya sistemini kullanan Pengcheng Laboratuvarı'nın CloudBrain sistemi bulunuyor. Sistem, 603.334,56 puan, 8.291,11 GiB/s sıralı verim ve 43.903.983,64 KIOPS rastgele performans elde etmiş durumda.

İlginç bir detay olarak, CloudBrain ve CloudBrain-II başvuruları Research listesinde açıkça 'mülkiyetli' olarak işaretlenirken, SCNet-A başvurusunun 'tamamen tekrarlanabilir' etiketiyle listelenmiş olması dikkat çekiyor; bu durum komitenin sınıflandırma tutarlılığı konusunda ayrı bir tartışma başlatabilir.

Türkiye ve bölge için ne anlama geliyor?

Türkiye'de HPC altyapısı henüz bu ölçekte devasa depolama sistemlerini barındırmasa da, TÜBİTAK ULAKBİM gibi kurumların işlettiği süper bilgisayar sistemleri açısından bu tartışma önemli bir ders niteliği taşıyor: kamu kaynaklarıyla kurulan veya kullanılan altyapılarda açıklık ve tekrarlanabilirlik standartlarının benimsenmesi, hem güvenilirlik hem de uluslararası kıyaslanabilirlik açısından kritik. Ayrıca ABD-Çin teknoloji rekabetinin HPC alanına da sıçradığını gösteren bu olay, yaptırımlı Çinli üreticilerin performans iddialarının uluslararası kurumlarca nasıl daha sıkı denetlendiğine dair somut bir örnek sunuyor. Bölgedeki araştırma kurumları ve üniversiteler için de açık kaynaklı, belgelenmiş depolama mimarilerinin (DAOS gibi) tercih edilmesi, gelecekte benzer şeffaflık sorunlarından kaçınmanın en güvenli yolu olarak öne çıkıyor.