Donanım

Viral Videoda Şok Anlar: Güç Kaynağı Prize Takılır Takılmaz Alev Aldı

Bir bilgisayarın kalbi işlemci ya da ekran kartı gibi görünse de, sistemin tamamına giden gücü düzenleyen parça aslında güç kaynağıdır.

Teknokutu Editör3 dakikalık okuma
Prize takılır takılmaz alev alan bilgisayar güç kaynağı

Bir bilgisayarın kalbi işlemci ya da ekran kartı gibi görünse de, sistemin tamamına giden gücü düzenleyen parça aslında güç kaynağıdır. Vietnam'da bir teknik servis dükkânında yaşanan olay, kalitesiz bir güç kaynağının ne denli tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini bir kez daha gözler önüne serdi. Dükkânın güvenlik kamerası, servise gelen bir güç kaynağının prize takıldığı anda alev aldığını kaydetti ve görüntüler kısa sürede sosyal medyada viral oldu. Neyse ki teknisyenin hızlı refleksi sayesinde herhangi bir yaralanma yaşanmadı.

Güç Kaynağı Prize Takılır Takılmaz Alev Aldı

Paylaşılan görüntülerin bir Vietnam servis merkezinden geldiği belirtiliyor. Söz konusu ürün, VSP MEGA MAX VS750D model bir güç kaynağı. Kutudan hiçbir ambalaj malzemesi olmadan çıkarılması, bu ünitenin sıfır olmadığını, bir müşteri tarafından arıza (RMA) talebiyle servise bırakıldığını gösteriyor. Paylaşımı yapan kişi de yorumlarda bu bilgiyi doğrulamış durumda.

Teknisyen elektrik kablosunu önceden hazırlamış ve kablonun diğer ucunu güç kaynağına taktığı anda kıvılcımlar saçılmaya başlamış, ardından ünite alev almış. Şaşkınlığını kısa sürede atlatan teknisyen, kabloyu prizden çekmek için geri dönmüş ve ardından alevi söndürmek için üniteyi eline alıp üflemiş. Bu hamleyi yoğun bir duman bulutu takip etmiş. Cesur mu, yoksa pervasız mı denir bilinmez ama sonuç itibarıyla kimse zarar görmedi.

Çıplak Ayakla Riskli Bir Müdahale

Videoda dikkat çeken bir diğer ayrıntı, teknisyenin tüm bu işlemi çıplak ayakla yapmış olması. Halı üzerinde hareket ederken sürtünmeyle statik elektrik birikebiliyor ve bu elektrik, elektronik bir bileşene boşaldığında ESD (elektrostatik deşarj) adı verilen ani bir şoka yol açarak pahalı parçaları kısa devre yaptırabiliyor. Ancak görüntülerdeki zeminin ahşap olması nedeniyle burada asıl risk, ünitenin içinden sıçrayabilecek kızgın parçacıkların ayağa temas etmesiydi. Ayrıca güç kaynakları metal kasa içinde tamamen kapalı olduğundan zaten ESD'ye karşı büyük ölçüde korumalıdır.

Arızalı Güç Kaynağında Sorun Muhtemelen Neydi?

Söz konusu VSP modeli, 80+ White sertifikasına sahip ve PSU sıralamalarında en alt seviyelerden biri olan Tier E kategorisinde yer alıyor. Fotoğraflarda görülen yanık izleri de bu düşük kaliteyi doğrular nitelikte. Paylaşımı yapan kişi kesin arıza nedenini açıklamasa da, yorumlarda PCB'nin kasa içinde düzgün izole edilmemiş olabileceği ve bunun kısa devreye yol açtığı öne sürülüyor. Teorik olarak 12V hattındaki bir kısa devre, devre kesiciyi attırmadan 1.800W'a (150A) kadar güç çekebiliyor.

Ancak videoda güç kaynağı, teknisyen üniteyi çalıştırmaya bile fırsat bulamadan alev alıyor. Anakart sistemi devreye almadan ya da 24 pinli konektör bilinçli olarak kısa devre yaptırılmadan 12V hattının aktif olması mümkün değil. Modern üniteler, bu ucuz VSP modeli dahil, genellikle Aktif PFC ile otomatik voltaj algılama özelliğine sahip; üstelik Vietnam zaten 220V şebeke geriliminde çalıştığından bir voltaj uyumsuzluğu da söz konusu değil. Bu durumda en olası açıklama, AC akımı DC'ye çeviren köprü doğrultucunun arızalanması ya da gerilimi 12V, 5V ve 3V hatlarına indirmeden önce darbeler hâline getiren bir MOSFET'in bozulması gibi görünüyor. Her iki senaryo da içeride kısa devreye yol açarak alevlerden önce görülen kıvılcımları açıklıyor olabilir.

Türkiye'deki Kullanıcılar İçin Ders Niteliğinde

Bu olay, Türkiye'deki bilgisayar kullanıcıları için de önemli bir hatırlatma niteliğinde. Ülkemizde de özellikle hazır sistem satın alırken ya da ikinci el bilgisayar alışverişinde, sistemin en çok göz ardı edilen bileşeni genellikle güç kaynağı oluyor; bütçe kısıtlaması yapılırken ilk feda edilen parça çoğu zaman bu oluyor. Oysa 80+ sertifikası düşük veya tier listelerinde alt sıralarda yer alan markasız ürünler, uzun vadede hem diğer donanımlara zarar verme hem de yangın riski taşıyor. Türkiye'de de güvenilir üreticilerin (Corsair, Seasonic, be quiet!, MSI gibi) orta-üst segment ürünleri makul fiyatlarla bulunabiliyor ve bu tarz bir riskten kaçınmanın en güvenli yolu, güç kaynağında asla en ucuz seçeneğe yönelmemekten geçiyor. Ayrıca ikinci el veya RMA'dan dönen ürünlerde, kullanıcıların ünitenin dış görünüşünden ziyade iç bileşen kalitesini araştırması, olası bir yangın riskini baştan engelleyebilir.

PaylaşXFacebookLinkedInWhatsApp

Kaynaklar

Sıkça Sorulan Sorular

Güç kaynağı neden alev aldı?
Kesin neden açıklanmasa da uzmanlar, bridge rectifier (köprü doğrultucu) arızası ya da MOSFET bozulmasının iç kısa devreye yol açmış olabileceğini düşünüyor. Ünitenin düşük kaliteli Tier E sınıfında olması da bu riski artıran bir etken.
80+ sertifikası ve tier list nedir?
80+ sertifikası, güç kaynağının enerji verimliliğini gösterirken tier list adı verilen sıralamalar bağımsız incelemecilerin güç kaynaklarını iç bileşen kalitesi ve güvenilirliğe göre sınıflandırdığı listelerdir. Tier E, listenin en alt ve en riskli seviyelerinden biridir.
Bu tür bir kazadan korunmak için ne yapılmalı?
Güç kaynağı seçerken bilinen ve güvenilir markaların orta-üst segment ürünlerini tercih etmek, aşırı ucuz veya markasız ürünlerden kaçınmak en etkili önlemdir. Ayrıca eski veya arızalı bir üniteyi test ederken yangın söndürücü bulundurmak ve doğrudan elle temas etmemek önerilir.

Teknokutu Editör

Genel Yayın Yönetmeni

Teknokutu yayın ekibi.

Yorumlar

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Yorum yaz