Teknoloji

Starship Üst Kademe Yakalama Başarılı: Ship 42 Rampaya Döndü, Booster Denize İndi

Starship üst kademe yakalama ilk kez gerçekleşti. SpaceX'in Starship'inin 15.

Onur Kızıl2 dakikalık okuma
Starbase'deki kulenin kolları ve inen bir Super Heavy booster (arşiv görseli)
Arşiv görseli: Starbase fırlatma kulesine dönen Super Heavy booster. Görsel: Steve Jurvetson / Wikimedia Commons (CC BY 2.0)

Starship üst kademe yakalama ilk kez gerçekleşti. SpaceX'in Starship'inin 15. uçuşunda Ship 42, yörüngeye ulaşıp 26 Starlink uydusunu bıraktıktan sonra Teksas'taki Starbase'e döndü ve fırlatma kulesinin kollarında yakalandı. Spaceflight Now'a göre bu, bir yörünge aracının üst kademesinin Dünya'ya döndüğü ilk örnek. Ancak şirketin her iki kademeyi de kurtarma hedefi tutmadı: Super Heavy Booster 22, yakalanmak yerine denize indi ve patladı.

Starship üst kademe yakalama nasıl gerçekleşti?

Entegre Starship, 13 Kasım Cuma günü yerel saatle 16.47'de Starbase'den kalktı. Ship 42, Pasifik üzerinden atmosfere yeniden girdi, Meksika ve ABD'nin güneybatısı üzerinde süpersonik uçtu, ardından okyanus üzerinde dönerek rampa 2'ye hizalandı. Yakalama 15.20 CST'de (21.20 UTC) gerçekleşti. Uçak 14 kez Dünya'nın etrafında dolandıktan sonra inişe geçti; SpaceX Hawaii ve Şili açıklarında uçuşu erken bitirme seçeneklerini hazır tutuyordu, ancak her şey sorunsuz gittiği için Ship'in Starbase'e inmesine izin verildi. SpaceX'in kurucusu Elon Musk, sosyal medyada "muhteşem gün geldi" anlamına gelen bir paylaşım yaptı.

Booster neden yakalanmadı?

Uçuş planına göre Booster 22'nin fırlatmadan yaklaşık 6,5 dakika sonra aynı rampaya dönmesi gerekiyordu. Bunun yerine açık denize saptı. SpaceX anlatıcısı Dan Huot, güdüm, seyrüsefer ve kontrol sisteminin booster'ın yakalama için olması gereken yerde olmadığını algıladığını ve otomatik iptal yaptığını söyledi; o anda yaptığı önceki açıklamayı da düzeltti: sorun güdüm yazılımı arızası değildi, sistem tasarlandığı gibi davrandı. Booster denize çarpmadan patladı ve kalan yakıtlar yanarken görüntülendi. Önceki üç booster kule tarafından yakalanmıştı, ancak Super Heavy'nin Version 3'ü henüz başarılı bir dönüş yapamadı.

Uçuşun ayrıntıları

Spaceflight Now, SpaceX'in bu uçuşu şimdiye kadarki en iddialı Starship uçuşu olarak tanımladığını ve amacının, roketin her iki kademesini de geri alarak tam yeniden kullanılabilir olduğunu göstermek olduğunu yazıyor. Plan yarım kaldı: üst kademe yörüngeye çıktı, yükünü bıraktı ve döndü; ilk kademe ise kuleye dönmedi. Anlatıcının açıklaması, booster'ın iptal kararının insan müdahalesiyle değil, yazılımın konum kontrolüyle alındığını gösteriyor. Yani sistem, yakalama için güvenli olmayan bir yaklaşımı denemek yerine açık denizdeki önceden belirlenmiş iniş noktasına yöneldi.

Ship 42'nin dönüşü de planlı bir yolu izledi: Pasifik üzerinden atmosfere giriş, Meksika ve ABD'nin güneybatısı üzerinde süpersonik uçuş, ardından okyanus üzerinde dönüp rampaya hizalanma.

Neden önemli?

Tam yeniden kullanılabilirlik, Starship'in maliyet avantajının dayanağı. Booster'ın kuleyle yakalanması önceki uçuşlarda gösterilmişti; bu kez aynı yöntem, yörüngeden dönen üst kademede de çalıştı. Uçuşta bırakılan 26 Version 3 Starlink uydusu ise Starship'in yük taşıma görevini gösteriyor. Uzay haberlerinde bu hafta öne çıkan bir diğer gelişme, Amazon'un Starlink rakibi Leo için kullandığı Vulcan roketinin 15 Kasım'da arızalanması; bu konuyu Vulcan haberimizde ele aldık.

SpaceX'in diğer büyük gündemini ise SpaceX'in halka arz süreci haberimizde okuyabilirsiniz.

PaylaşXFacebookLinkedInWhatsApp

Kaynaklar

Sıkça Sorulan Sorular

Starship üst kademe yakalama ne zaman gerçekleşti?
Spaceflight Now'a göre Ship 42, 13 Kasım 2026'da Teksas'taki Starbase'de, 15.20 CST (21.20 UTC) saatinde fırlatma kulesinin kolları tarafından yakalandı.
Bu ilk mi?
Spaceflight Now'a göre bu, bir yörünge aracının üst kademesinin Dünya'ya dönmesi ve yakalanması bakımından bir ilk ve Starship'in tam yeniden kullanılabilirliği için önemli bir adım.
Booster neden yakalanmadı?
SpaceX anlatıcısı Dan Huot'a göre booster'ın güdüm sistemi, roketin yakalama için olması gereken konumda olmadığını algıladı ve otomatik iptal yaptı; Booster 22 denize iniş yaptı.
Uçuşta kaç Starlink uydusu bırakıldı?
Ship 42, 26 adet Version 3 Starlink uydusunu yörüngeye bıraktı.

Onur Kızıl

Editör

Teknokutu editörü. Teknoloji ve oyun içeriklerinin hazırlanmasında görev alıyor.

Yorumlar

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Yorum yaz