Sam Altman: ChatGPT'nin Su Tüketimi Abartılıyor, 38 Bin Sorgu Bir Bademe Eşit

OpenAI CEO'su Sam Altman, yapay zekâ veri merkezlerinin su tüketimine yönelik eleştirilerin gerçeklerle örtüşmediğini savunarak dikkat çekici bir karşılaştırma yaptı. Sources Podcast'te Alex Heath'e konuşan Altman, "her 38 bin ChatGPT sorgusu, Kaliforniya'da tek bir bademin üretiminde harcanan suya eşdeğer" dedi. Sam Altman'a göre, veri merkezlerinin su ayak izi konusundaki algı, güncel soğutma teknolojilerini hiç yansıtmıyor.

Sam Altman'ın Badem Benzetmesi

Podcast'te konuşan Altman, sosyal medyada dolaşan "her ChatGPT sorgusu altı saatlik duş suyu harcatıyor" tarzı iddiaları hatırlatarak bunun gerçeği yansıtmadığını söyledi. Hafızasından aktardığı rakamlara göre 38 bin sorgunun toplam su ayak izi, Kaliforniya'da yetiştirilen tek bir bademin üretim sürecindeki suyla eşit. Altman, bunun yalnızca tek bir veri merkezindeki anlık kullanım değil, "uçtan uca gerçek su muhasebesi" olduğunu vurguladı. Ayrıca modern büyük veri merkezlerinin artık bir ofis binasından fazla su tüketmediğini, yani sadece lavabo ve tuvalet gibi standart kullanımlarla sınırlı kaldığını iddia etti.

Rakamlar Ne Diyor?

Araştırmacılara göre tek bir bademin yetişmesi yaklaşık 1,1 galon (4,2 litre) su gerektiriyor. Altman'ın geçmişteki açıklamaları ise bir ChatGPT yanıtının 1 ila 50 mililitre arasında su tükettiğine işaret ediyordu; bu da sorgu başına 0,0002 ila 0,013 galon anlamına geliyor. Bu hesaba göre bir bademlik suya denk gelen sorgu sayısı 85 ile 5.500 arasında değişiyor — Altman'ın öne sürdüğü 38 bin rakamının oldukça altında. Öte yandan eski nesil tesislerde model eğitiminin çok daha fazla su tükettiği biliniyor; GPT-3'ün eğitiminin yaklaşık 185 bin galon su harcadığı tahmin ediliyor. Yapay zekâ ajanlarının giderek daha fazla token tüketmesiyle birlikte, veri merkezlerinin toplam su kullanımının badem tarımını geride bırakma ihtimali de masada duruyor.

Georgia'daki Su Krizleri Gölge Düşürüyor

Altman'ın iyimser tablosuna karşın, ABD'deki bazı veri merkezleri ciddi su sorunlarıyla gündeme geldi. Georgia eyaletinin Fayette County bölgesindeki bir tesis, 15 ay içinde 29 milyon galon su tüketti. Morgan County'deki başka bir yapının ise çevredeki hanelerin su kaynağını bulanıklaştırdığı iddia edildi. Altman, eski buharlaştırmalı soğutma sistemlerinin gerçekten yüksek su tükettiğini kabul etse de, artık bu yöntemlerin büyük ölçüde terk edildiğini savunuyor.

Yeni Soğutma Teknolojileri Devrede

Sam Altman'ın öne sürdüğü iyimser senaryonun arkasında sektördeki teknolojik gelişmeler var. Nvidia'nın "jakuziden daha sıcak" çalışan sıvı soğutma sistemi, su kullanımını yüzde 100 azalttığı iddiasıyla öne çıkıyor. Microsoft'un kapalı devre soğutma sistemleri ise bir restoranla eşdeğer su tüketimi vaat ediyor. Amazon da veri merkezlerinin, Amerikalıların çim ve bahçe sulamasında kullandığı suyun sadece yüzde 0,075'ini tükettiğini öne sürüyor. Bu teknolojiler gerçekten yaygınlaşırsa, veri merkezlerinin su tartışmasındaki imajı önümüzdeki yıllarda değişebilir.

Türkiye Açısından Ne Anlama Geliyor?

Türkiye'de yapay zekâ veri merkezi yatırımları henüz ABD ölçeğinde olmasa da, hem yerli bulut şirketleri hem de küresel oyuncuların bölgede tesis kurma planları gündemde. Su kıtlığı riski taşıyan bir ülke olarak Türkiye'nin, gelecekte kuracağı yapay zekâ altyapılarında soğutma teknolojisi seçimi kritik önem taşıyacak. Altman'ın savunduğu kapalı devre soğutma sistemlerinin maliyeti düşerse, Türkiye gibi su kaynakları sınırlı ülkeler için bu teknolojiler tercih sebebi olabilir. Ancak asıl mesele şeffaflık: Şirketlerin su tüketim verilerini bağımsız denetimlerle doğrulaması, hem küresel hem yerel ölçekte tartışmayı rakamlara değil varsayımlara dayalı olmaktan çıkarır. Türkiyeli kullanıcılar için bugünkü tartışma doğrudan bir etki yaratmasa da, ChatGPT gibi araçların günlük kullanımının çevresel maliyetine dair merak giderek artıyor ve bu da şirketlerin veri açıklama pratiklerini zorlayabilir.