OpenAI'nin Navier-Stokes İddiası İntihal Skandalına Dönüştü

Matematik dünyasının en ünlü bilinmeyenlerinden biri olan Navier-Stokes denklemlerinin küresel, düzgün çözümlerinin var olup olmadığı sorusu, yıllardır Millennium Ödülü listesinde bekliyordu. OpenAI, hem çalışanları hem de kendi yapay zeka modellerinin bu problemin belirli bir alt koşulunu çözdüğünü duyurarak büyük bir iddiada bulundu. Ancak bu başarı hikayesi, kısa sürede yerini bambaşka bir tartışmaya bıraktı: bağımsız iki araştırmacı, OpenAI'yi kendi çalışmalarını gizlice takip edip kopyalamakla, ardından da kariyer tehdidinde bulunmakla suçluyor.

Bir Yıllık Bağımsız Çalışma Nasıl Gölgede Kaldı?

NYU'dan matematikçi Tristan Buckmaster ile Anthropic çalışanı Levent Alpöge, yaklaşık bir yıl boyunca Navier-Stokes'un bir basamağı sayılan Euler denklemlerini ispatlamaya çalıştı. Buckmaster'a göre bu çalışma tamamen kişisel bir iş birliğiydi, herhangi bir kurumsal bağlantısı yoktu. İkili, sıkıcı işleri (dokümantasyon, arama, mantık adımlarının kontrolü) hızlandırmak için Anthropic'in Claude'unu ve OpenAI'nin Codex'ini araç olarak kullandı; hesaplama maliyetlerini de Buckmaster kendi cebinden karşıladı. 15 Ağustos 2026'da ekip, Boussinesq ve Euler denklemleri için "blowup" (patlama) sonuçlarına ulaştı ve bunu 22 Ağustos'ta Lean adlı doğrulama diliyle teyit etti.

Söylentiler ve OpenAI'nin Devreye Girmesi

3 Eylül'de Alpöge, Anthropic'in önemli bir matematik problemini çözdüğüne dair söylentiler duyduğunu Buckmaster'a aktardı. Söylenti aslında ikilinin kendi çalışmasına işaret ediyordu, ancak bazı çevreler bunun doğrudan Anthropic'in bir projesi olduğunu, hatta Navier-Stokes'un çözüldüğünü sanmıştı. Bu karışıklık üzerine Buckmaster, OpenAI'de tanıdığı bir matematikçiye durumu açıklamak için e-posta attı. Kısa süre sonra OpenAI'den Sébastien Bubeck ile yapılan görüşmelerde, şirketin zorlanmış Navier-Stokes denklemleri için sonlu zamanlı bir patlama ispatladığı ortaya çıktı; ilginç biçimde bu, Buckmaster'ın ekibinin sessizce üzerinde çalıştığı tam da o yaklaşımdı.

Codex Oturumları Gerçekten Kopyalandı mı?

Buckmaster, bu denli özgün ve nadir bir yaklaşımın birkaç gün içinde bir modele problem tanımı verilerek bulunamayacağını savunuyor. Görüşmeler sırasında Bubeck'in, aslında sadece modellerin değil, canlı bir insan ekibinin de Navier-Stokes üzerinde çalıştığını itiraf ettiğini iddia ediyor. Buckmaster, OpenAI'ye modelin kendi Codex oturumlarına erişip erişmediğini sorduğunda, "Codex kullanıcı verisine erişmez" yanıtını aldı; ancak verilerin model eğitiminde daha genel biçimde kullanılıp kullanılmadığı sorusuna hiçbir yanıt alamadı. OpenAI'nin kendi açıklamasında da "belirli kullanıcı verisine erişilmedi" denirken, "ürünlerimizin kullanımından türetilen kimliksizleştirilmiş verilerin modellerimizi geliştirmiş olabileceğinin dışlanamayacağı" itirafı dikkat çekici.

Yayın Önerisi ve Kariyer Tehdidi İddiası

Buckmaster'a göre OpenAI iki seçenek sundu: ya ikili önce Euler ispatını yayınlayacak, ertesi gün OpenAI Navier-Stokes kanıtını paylaşacak; ya da Buckmaster tek başına, Alpöge olmadan, OpenAI'nin katkısını kabul eden bir makale yazacaktı. Bubeck'in, Alpöge'nin Anthropic'te çalışıyor olmasının "can sıkıcı" olduğunu söyleyerek onun dışlanmasında ısrarcı olduğu iddia ediliyor. Buckmaster hiçbir seçeneği kabul etmeyip bulgularını kamuya açacağını söyleyince, Bubeck'in "neden kariyerini mahvetmek istersin" dediği ve "sana iyi davranmamı istemiyorsan, iyi davranmak zorunda değilim" şeklinde bir tehdit savurduğu öne sürülüyor. Sam Altman ise ekibinin iyi niyetli davrandığını savunarak Bubeck'i destekledi.

Bu Tartışma Yapay Zeka Sektörü İçin Ne Anlama Geliyor?

Bu olay, büyük dil modellerinin akademik ve bilimsel üretim süreçlerine dahil olmasıyla birlikte fikri mülkiyet, veri gizliliği ve bilimsel önceliğin ne kadar muğlak bir zemine kaydığını gözler önüne seriyor. Türkiye'de de giderek daha fazla akademisyen ve mühendis, araştırma sürecinde Codex, Claude gibi asistanları kullanıyor; ancak bu tartışma, "kapalı" oturumların gerçekten kapalı kalıp kalmadığına dair ciddi soru işaretleri doğuruyor. Yerli üniversitelerde ve TÜBİTAK destekli projelerde yapay zeka araçlarının kullanım politikalarının netleştirilmesi, benzer bir önceliği kaybetme riskine karşı artık daha acil bir gündem maddesi haline geliyor. OpenAI'nin kanıtının yıllar sürecek hakemlik sürecinden geçmesi gerektiği düşünülürse, bu çekişmenin kazananının belli olması da epey zaman alacak gibi görünüyor.

OpenAI ve Navier-Stokes denklemleri temalı yapay zeka intihal tartışması görseli [ {"question": "Navier-Stokes problemi neden bu kadar önemli?", "answer": "Bu denklemler akışkanlar dinamiğini tanımlıyor ve küresel düzgün çözümlerin var olup olmadığı, Millennium Ödülü listesindeki yedi problemden biri; çözene 1 milyon dolar ödül veriliyor."}, {"question": "OpenAI iddiaları kabul etti mi?", "answer": "OpenAI, belirli kullanıcı verisine erişilmediğini söylese de, kullanıcı etkileşimlerinden türetilen verilerin model geliştirmede kullanılmış olabileceğini dışlamadığını açıkladı."}, {"question": "Buckmaster ve Alpöge'nin çalışması yayınlandı mı?", "answer": "Buckmaster, OpenAI'nin önerdiği seçenekleri reddederek Euler denklemi üzerine yaptıkları çalışmayı kamuya açıkladığını belirtti."} ]