Nexperia Krizi Derinleşiyor: Çin Mahkemesi 318 Milyon Dolarlık Varlığı Dondurdu

Hollanda merkezli çip üreticisi Nexperia ile Çinli ana ortağı Wingtech Technology arasındaki mülkiyet kavgası yeni bir aşamaya taşındı. Dongguan Orta Halk Mahkemesi, Wingtech'in Şanghay Menkul Kıymetler Borsası'na sunduğu bildirime göre, Nexperia ve ekipman kolu ITEC'e ait 2,14 milyar yuan (yaklaşık 318 milyon dolar) değerinde varlığı dondurma kararı aldı. Karar, Nexperia'nın beş Çinli iştirakteki hisselerini kapsıyor ve Ağustos 2029'a kadar geçerli olacak; bu da Wingtech'e, Hollanda makamlarının 2025'te elinden aldığı kontrolü geri almak için sürdürdüğü bir yıllık mücadelede yeni bir koz veriyor.

Nexperia'nın Hangi Şirketleri Etkileniyor?

28 Ağustos'ta tebliğ edildiği belirtilen mahkeme kararı, Nexperia B.V.'nin Nexperia Semiconductor (China), Nexperia Semiconductor (Wuxi) ve Nexperia Semiconductor (Shanghai) şirketlerindeki yüzde 100 hisselerini; Nexperia Semiconductor Technology (Shanghai)'daki yüzde 99'luk payını dondurdu. Beşinci karar ise ITEC B.V.'nin, ekipman iştiraki ITEC Technology (Wuxi)'deki tam hissesine yönelik. Kararın dayandığı asıl dava, Wingtech'in mayıs ayında Nexperia, holding şirketi, ITEC ve üç yöneticiye karşı açtığı 8 milyar yuanlık (yaklaşık 1,19 milyar dolar) tazminat talebi ve bu dava henüz mahkemeye taşınmadı.

Kriz Ekim Ayında Başlamıştı

Dondurulan beş şirket, geçen yılın ekim ayında Nexperia'nın Nijmegen'deki merkezinden gelen talimatları dinlemeyi kesen operasyonlarla aynı. O dönem Nexperia, bu birimleri teslim edilen wafer'lar için ödeme yapmayı reddetmek ve yetkisiz banka hesapları açmakla suçlamıştı. Şirket bugün bu işletmeler üzerinde herhangi bir kontrolü olmadığını söylüyor; mahkeme kararı ise bu şirketlerin hisselerinin üç yıl boyunca satılmasını, transfer edilmesini veya yeniden yapılandırılmasını yasaklıyor. Daha geniş mülkiyet anlaşmazlığına yönelik, Nexperia'nın Çin'deki varlıklarını bölüştürecek herhangi bir uzlaşma da, Dongguan mahkemesi önce varlık dondurmasını askıya almadıkça 2029'dan önce sonuçlanamayacak.

Yöneticilere Yönelik İddialar

Wingtech'in mayıs ayındaki şikayetinde adı geçenler arasında hukuk direktörü Ruben Lichtenberg, operasyon direktörü Achim Kempe ve geçen ekimde bir Hollanda mahkemesinin kurucu Zhang Xuezheng'i görevden uzaklaştırmasından beri geçici CEO olarak görev yapan CFO Stefan Tilger de bulunuyor. İddiaya göre üçlü, Hollanda hükümetinin kısa süreliğine Nexperia'nın kontrolünü ele alıp kasım ayında müdahalesini askıya almadan önce dayattığı ayrımcı kısıtlayıcı tedbirleri uyguladı ya da uygulanmasına yardımcı oldu.

Wingtech İçin Ağır Finansal Tablo

Dondurulan varlıkların toplam değeri, Wingtech'in yılın ilk yarısındaki toplam gelirini aşıyor. Şirket, 2026'nın ilk yarısında 1,51 milyar yuan satış bildirdi; bu geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 90'dan fazla düşüş anlamına geliyor. Ayrıca şirket 406 milyon yuan net zarar açıkladı. Hisseleri, denetçi RSM'nin varlıklarının yüzde 57'sini doğrulayamaması nedeniyle Şanghay borsasında delisting riski taşıyan *ST işaretiyle işlem görüyor; bu varlıkların büyük kısmı Wingtech'in erişemediği Nexperia birimlerinde bulunuyor. Bu arada Nexperia China, yerli wafer tedarikçilerini onaylamaya ve 12 inçlik wafer'larda çip üretmeye başladı. Nexperia, Bloomberg'e yaptığı açıklamada tedbirlerin "yalnızca Nexperia BV'nin yönetim yapısının dışında faaliyet gösteren Çin'deki birimlerle" ilgili olduğunu ve günlük operasyonlarını, yönetimini veya iş sürekliliğini etkilemediğini savundu.

Türkiye Pazarı İçin Ne Anlama Geliyor?

Nexperia, doğrudan tüketiciye ürün satan bir marka olmasa da otomotiv, beyaz eşya ve endüstriyel elektronikte yaygın kullanılan diyot, transistör ve güç yönetimi çiplerinin önde gelen tedarikçilerinden. Türkiye'deki otomotiv yan sanayi ve elektronik üreticileri, doğrudan veya dolaylı olarak bu tip pasif/aktif bileşenlere bağımlı; dolayısıyla Nexperia'nın Çin operasyonlarındaki belirsizlik uzarsa, küresel tedarik zincirinde yeni dalgalanmalara yol açabilir. 2022'de Nexperia'nın Newport fabrikasının satışının İngiltere hükümetince engellenmesiyle başlayan jeopolitik gerginlik, şimdi Hollanda-Çin ekseninde tam bir kurumsal savaşa dönüşmüş durumda. Bu tür anlaşmazlıklar, Batılı çip şirketlerinin Çin'deki üretim varlıklarını ne kadar kontrol edebildiği sorusunu daha görünür kılıyor; Türkiye gibi tedarik zincirinde ara halka konumundaki ülkeler için de alternatif tedarikçi arayışlarının önemini artırıyor.