BT, Eski Bakır Kablolarını Söküp Yapay Zeka Çağında 2,7 Milyar Dolar Kazanmayı Planlıyor

İngiltere'nin en büyük telekomünikasyon şirketi BT, yıllardır sürdürdüğü fiber altyapı dönüşümü sayesinde beklenmedik bir gelir kapısı yakaladı. Şirket, konut hatlarını eski bakır kablolardan fiber optiğe taşırken sökülen milyonlarca metre bakır teli hurdaya çıkarmak yerine değerlendirmeye karar verdi. The Guardian'ın haberine göre BT, ülkenin önde gelen kablo geri dönüşüm firmalarından EMR ile dört yıl sürecek bir anlaşma imzaladı. Bu anlaşma kapsamında yaklaşık 200 bin ton bakırın geri kazanılması planlanıyor.

Anlaşmanın toplam parasal değeri henüz netleşmemiş olsa da EMR'nin şimdiden birkaç bin ton bakır için BT'ye 134 milyon dolardan fazla ödeme yaptığı biliniyor. BT ve bağlı kuruluşu Openreach, EMR ile yaptığı anlaşmanın yanı sıra geri kazanılan bakırı doğrudan spot piyasada da satabilecek. Bu da şirkete ek bir gelir kanalı açıyor.

BT'nin Bakır Stoku Nereden Geliyor?

Şirketin fiber dönüşüm çalışmaları başladığından bu yana şebekeden zaten 22 bin metrik tondan fazla bakır geri kazanılmış durumda. Metalin piyasa fiyatı ton başına yaklaşık 8.500 dolar seviyesindeyken bu miktarın tamamı satılsaydı BT'ye 187 milyon dolar civarında gelir sağlayacaktı. Ancak yapay zeka yatırımlarının tetiklediği devasa talep, bakır fiyatlarını ton başına 14.000 doları aşan rekor seviyelere taşıdı. Openreach'in tahminlerine göre çalışmalar 2030'lu yıllara kadar sürecek ve toplamda 200 bin metrik tona kadar bakır geri kazanılabilecek. Bu senaryoda BT'nin yalnızca eski kabloları satarak elde edebileceği gelirin 2,7-2,8 milyar dolar aralığına ulaşması bekleniyor.

Yapay Zeka Neden Bakıra Bu Kadar Değer Katıyor?

Yapay zeka rüzgarı, bellek ve depolama çipleri, jet motorları gibi yüksek teknoloji ürünlerin yanı sıra nadir toprak elementleri ve cam elyaf fiber gibi "egzotik" malzemelere olan talebi de körüklüyor. Bakırın yapay zeka veri merkezleriyle ilişkisi ilk bakışta net görünmese de, iş gücü kaynağı elektrik dağıtımına gelince metal kablolar hâlâ vazgeçilmez. Veri merkezlerinin sunucularında kullanılan devre kartlarında bakır oranı görece az olsa da, optik ara bağlantılar ve silikon fotonik teknolojilerine geçiş sürecinde bile enerji nakli için bakır kablolara duyulan ihtiyaç azalmıyor.

Elektrik Şebekesindeki Gerçek Talep Patlaması

Tahminlere göre veri merkezleri 2035 yılına kadar 194 gigawatt güç tüketecek ve bu gücün tamamı metal kablolarla iletilecek. Alüminyum teller de kullanılabiliyor olsa da bakır; kararlılığı, daha üstün elektrik iletkenliği, dayanıklılığı ve termal performansı sayesinde tercih edilen malzeme olmayı sürdürüyor. Yapay zeka devlerinin veri merkezi yatırımlarını büyütmesi, hem bu tesislerin içindeki hem de şebeke güncellemeleri için gereken bakır talebini doğrudan artırıyor. Elektrik dağıtım şirketlerinin de şebekeyi bu yükü taşıyacak şekilde güçlendirmesi gerekiyor, bu da bakıra olan iştahı bir kat daha büyütüyor.

BT ve Kullanıcılar İçin Kazan-Kazan Senaryosu

Yapay zeka kaynaklı bakır talebi, BT, Openreach ve şirketin abonderi için nadir görülen bir kazan-kazan durumu yaratıyor. Kullanıcılar evlerine uçtan uca fiber bağlantı alarak daha yüksek hız ve güvenilirlik elde ederken, şirket de zaten yapması gereken altyapı yatırımını neredeyse indirimli bir şekilde finanse edebiliyor.

Türkiye'deki Fiber Dönüşüm Açısından Ne Anlama Geliyor?

Türkiye'de de Türk Telekom ve alternatif operatörler benzer bir dönüşümü yıllardır sürdürüyor; bakır tabanlı ADSL/VDSL hatları kademeli olarak FTTH (Fiber to the Home) altyapısına devrediliyor. BT örneği, bu tür dönüşümlerin sadece hız iyileştirmesi değil, aynı zamanda ciddi bir ikincil gelir potansiyeli taşıdığını gösteriyor. Küresel bakır fiyatlarındaki yükseliş, Türkiye'deki operatörlerin de elden çıkardığı eski bakır kabloları değerlendirmesi için ekonomik bir motivasyon oluşturabilir; nitekim bakır fiyatları uluslararası borsalarda belirlendiğinden bu trendin etkisi yerel oyunculara da yansıyacaktır. Ayrıca bu haber, yapay zeka yatırımlarının etkisinin sadece çip ve GPU piyasasıyla sınırlı kalmadığını, elektrik altyapısından hurda metal piyasasına kadar uzanan geniş bir zincire yayıldığını bir kez daha ortaya koyuyor. Türkiye'de artan veri merkezi yatırımlarının da orta vadede benzer bir bakır ve elektrik altyapısı talebi yaratması şaşırtıcı olmaz.