Teknoloji

LiberNT Nedir? ReactOS Çatalından Doğan, Yapay Zekâ Destekli Windows 11 Alternatifi 132 Testin 112'sinde Önde İddiasında

LiberNT, adını "özgür" anlamına gelen Liber ile Windows NT mimarisinden alan, yapay zekâ yardımıyla yazılan yeni bir işletim sistemi.

Onur Kızıl2 dakikalık okuma
ReactOS 0.4.14 masaüstü ekran görüntüsü (arşiv görseli)
Arşiv görseli: ReactOS 0.4.14 masaüstü (LiberNT'ye ait değildir). Görsel: ReactOS Team / VulcanSphere, Wikimedia Commons (GPL)

LiberNT, adını "özgür" anlamına gelen Liber ile Windows NT mimarisinden alan, yapay zekâ yardımıyla yazılan yeni bir işletim sistemi. GNU GPL 3.0 lisansıyla yayımlanan proje, Windows 11 için tasarlanmış uygulamaları çalıştırmanın ücretsiz bir yolunu vaat ediyor. Tom's Hardware'in aktardığına göre LiberNT geçtiğimiz gün büyük bir adım attı ve yeni bir çekirdek yayımladı. Aşağıda projenin ne olduğunu, hangi iddialarda bulunduğunu ve neyin doğrulanmadığını ayırıyoruz.

LiberNT nedir ve ReactOS'la ilişkisi ne?

LiberNT, ReactOS'un bir çatalı olarak başladı. Geliştiriciler bugün projenin yeni bir önyükleyiciye, grafik yığınına, bellek yöneticisine ve en son yeni bir çekirdeğe kavuştuğunu söylüyor. Ekip, projenin ReactOS veya Microsoft'la bağlantılı olmadığını ya da onlar tarafından desteklenmediğini vurguluyor. Hedef, çoğunlukla modern donanıma ve 64 bit platformlara, yani amd64, arm64 ve riscv64'e yönelik "kararlı, güvenilir ve verimli" bir Windows alternatifi sunmak.

Test iddiaları: 132 testin 112'si

Geliştiriciler kendi sistemlerini Windows NT'ye karşı karşılaştırdı: dosya önbelleği, bellek yönetimi, iş parçacıkları ve kilitler ile FAT32 ve NTFS depolama alanlarını ölçen 132 testin 112'sinde LiberNT'nin öne geçtiğini söylüyor. Her iki sistem de Apple M3 Pro çipli bir Mac üzerinde çalıştırıldı. LiberNT'nin en kötü sonucu Windows 11'e karşı yüzde 28 geride kalmak; en iyi sonuçlarda ise yüzde 2.000'in üzerinde hız farkı iddia ediliyor. Bu rakamlar bağımsız bir laboratuvardan değil, projenin kendi blog yazısından geliyor.

"Vibe coding" nasıl işliyor?

Ekip yapay zekâ kullandığını gizlemiyor. GitHub sayfasındaki açıklamaya göre yapay zekâ kod yazmaya ve incelemeye yardım ediyor, ancak yazılan her şey bir insan tarafından gözden geçiriliyor ve ana dala girmeden önce uçtan uca testler elle çalıştırılıyor. "Vibe coding" kavramının ne anlama geldiğini ve tartışmalarını daha önce OpenClaw geliştiricisinin açıklaması haberinde ele almıştık.

Denemeden önce bilinmesi gerekenler

Kodun tamamı GitHub'da açık ve hazır önyüklenebilir disk görüntüleri de mevcut. Fakat sistem hâlâ çok yeni: Firefox, Word ya da eski bir Photoshop sürümü gibi günlük uygulamaların ne kadar sorunsuz çalışacağı belirsiz. Windows'un eski araçlarının neden modernleşmediğine dair genel çerçeve için Control Panel itirafı yazımıza bakabilirsiniz. LiberNT'yi denemek isterseniz ana bilgisayarınızda değil, sanal makinede ya da yedek bir cihazda çalıştırmanız en güvenlisi.

Okur için kısa özet

LiberNT, ReactOS tabanlı bir çatal olarak başlayıp kendi çekirdeğine kavuşan, açık kaynaklı ve GPL 3.0 lisanslı bir proje. Öne çıkan iddia, kendi yaptıkları testlerde Windows'a karşı çoğunlukla önde olmaları; ancak bu testler tek bir donanımda ve projenin kendi blog yazısında paylaşıldı. Bağımsız bir doğrulama yok. Bu yüzden LiberNT'yi bugün bir Windows 11 yerine koymak yerine, ilginç bir açık kaynak deneyi olarak değerlendirmek daha gerçekçi. Gelişmeleri izlemek isteyenler için kodun ve hazır disk görüntülerinin GitHub'da bulunduğunu da hatırlatalım.

PaylaşXFacebookLinkedInWhatsApp

Kaynaklar

Sıkça Sorulan Sorular

LiberNT nedir?
ReactOS çatalından doğan, GPL 3.0 lisanslı, Windows 11 uygulamalarını çalıştırmayı hedefleyen ücretsiz bir işletim sistemi. amd64, arm64 ve riscv64 mimarilerini hedefliyor. Ekip ReactOS ve Microsoft'la bağlantısı olmadığını belirtiyor.
LiberNT gerçekten Windows'tan hızlı mı?
Geliştiriciler 132 sistem testinin 112'sinde Windows'u geçtiğini söylüyor; en kötü sonuç Windows 11'e karşı yüzde 28 geride kalmak. Testler Apple M3 Pro'lu bir Mac'te çalıştırıldı ve bağımsız olarak doğrulanmadı; Windows'un o ortamda nasıl çalıştırıldığı belirsiz.
Yapay zekâyla mı yazıldı?
Evet; proje GitHub sayfasında yapay zekânın kod yazıp incelemede yardım ettiğini, her şeyin ana dala girmeden önce bir insan tarafından uçtan uca testle doğrulandığını belirtiyor.
Günlük kullanıma uygun mu?
Henüz değil: Tom's Hardware ekibin yeni bir çekirdek yayımladığını ve sistemin henüz yeni olduğunu yazıyor. Kararlılık sorunları olasılığı yüksek; ciddi iş için denenmeden önce sanal makinede deneyin.

Onur Kızıl

Editör

Teknokutu editörü. Teknoloji ve oyun içeriklerinin hazırlanmasında görev alıyor.

Windows 11 pazar payıTeknoloji

Windows 11 %72 Pazar Payına Ulaştı, Kullanıcılar Neden Memnun Değil?

Son yapılan araştırmalar, Windows 11 işletim sisteminin %72’lik bir pazar payına ulaşarak Windows 10’u geride bıraktığını ortaya koyuyor. Ancak bu geçişin ardında yatan sebepler, kullanıcıların bu yeni işletim sistemine dair memnuniyetsizliklerini gözler önüne seriyor. Birçok kullanıcı, bu hızlı geçişin ardındaki nedenlerin, gönüllü güncellemelerden ziyade zorunlu destek sürelerinin sona ermesi ve donanım gereksinimlerinin katı kurallarından kaynaklandığını…

Semih Ateşçi · · 3 dakikalık okuma

Windows 11Teknoloji

Windows 11, 1 Milyar Kullanıcıya Daha Hızlı Ulaştı

Windows 11, Microsoft’un en son işletim sistemi olarak, 1 milyar kullanıcıya ulaşmayı başardı. Bu önemli başarı, Windows 10’dan daha kısa bir sürede gerçekleşti. İlk başta benimsenmesi yavaş olsa da, son bir yıl içinde Windows 11’in kullanıcı sayısındaki artış dikkat çekici bir hız kazandı. Bu hızlı büyüme, birçok faktörün bir araya gelmesiyle mümkün oldu. Microsoft’un stratejik…

Semih Ateşçi · · 3 dakikalık okuma

Yorumlar

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Yorum yaz