İmzalı Apple 1 Anakartı Müzayedede 800 Bin Dolara Satılabilir

Bilgisayar tarihinin en efsanevi parçalarından biri yeniden alıcı arıyor. Steve Wozniak'ın bizzat imzaladığı, hâlâ çalışır durumdaki bir Apple 1 anakartı, önümüzdeki ay New York'ta Bonhams müzayede evi tarafından satışa çıkarılacak. Ekstra olarak Steve Jobs'un imzasını taşıyan orijinal bir mektupla birlikte gelen bu parça için tahmini fiyat aralığı 500 bin ile 800 bin dolar arasında belirlendi. Aynı 'Hatfield' Apple 1 örneği, 2013 yılında 686 bin dolara satılmıştı; yani aradan geçen 13 yıla rağmen tahmini alt sınırın o dönemki fiyatın altında kalması dikkat çekici.

Apple 1 Sadece Vitrinlik Değil, Gerçekten Çalışıyor

Bonhams'ın açıklamasına göre bu Apple 1, camekân arkasında sergilenmek için değil, gerçekten kullanılmak üzere tasarlanmış gibi sunuluyor. Anakart üzerinde "Apple Computer 1 / Palo Alto. Ca. Copyright 1976" ibaresi ve altında 'NTI' damgası (ikinci üretim serisini gösteriyor) bulunuyor. Seramik gövdeli MOS Technology 6502 işlemci, klavye arayüzü ve bağlantısı, üç orijinal Sprague 'Big Blue' kondansatör, 8KB RAM, genişleme konektörü ve "Apple 1 Cassette Interface Copyright 1976" etiketli orijinal kaset arayüz kartı, satılan lotun parçaları arasında yer alıyor.

Donanımın yanına döneme uygun bir monitör, kaset kayıt cihazı ve iki adet ASCII klavye de eklenmiş. Satışa; orijinal Apple-1 Kullanım Kılavuzu, Apple'ın ilk Newton logosunu taşıyan yeşil kapaklı Apple BASIC Kullanıcı Kılavuzu taslağı ve orijinal Apple 1 Kaset Arayüzü kılavuzu gibi dönemin belgeleri de dahil edilmiş.

Steve Jobs'un İmzaladığı Mektup Ayrı Bir Değer Katıyor

Müzayedeyi özel kılan unsurlardan biri de Steve Jobs'un 1978 tarihli, orijinal sahibi Fred Hatfield'a yazdığı mektup. Jobs bu mektupla, Hatfield'ın Apple 1 için yazılım eksikliğinden şikâyet etmesi üzerine cihazın bir Apple II 4k kartıyla değiştirilmesini teklif ediyor. Mektupta Jobs, o dönemki unvanı olan "Apple Computer Inc. Operasyonlardan Sorumlu Başkan Yardımcısı" imzasını taşıyor. Bu tür bir belgenin günümüze ulaşmış olması, parçanın tarihsel değerini daha da artırıyor.

Wozniak'ın Elleriyle Monte Ettiği Nadir Bir Seri

Apple 1 bilgisayarı ilk kez 1976 başında tanıtılmıştı. Homebrew Computer Club üyeleri ve Byte Shop müşterileri, yaz aylarında üretilen ilk 50 adetlik partiyi satın almıştı. Fred Hatfield ise Ohio, Columbus'taki Computer Data Systems şirketinde çalışan bir bilgisayar meraklısıydı ve kendi Apple 1'ini 1976 içinde, ikinci üretim partisinden temin etmişti. Toplamda 200'den az Apple 1 üretildiği biliniyor; bu da her bir örneği koleksiyonerler için son derece kıymetli kılıyor. Söz konusu Hatfield örneği, Wozniak'ın kişisel olarak tasarlayıp elleriyle monte ettiği ve imzaladığı partiden geldiği için Apple donanım tarihinin en aranan parçalarından biri olarak öne çıkıyor.

Müzayede Ne Zaman, Nasıl Katılınabilir?

Apple 1 anakartı, Bonhams New York'ta 4-14 Ekim tarihleri arasında düzenlenecek "History of Science, Technology & Computing" müzayedesinin parçası olarak satışa sunulacak. İlgilenenler açık artırmaya çevrimiçi olarak katılabilecek. Auctioneer'ların bazen geniş bir ilgi kitlesi çekmek amacıyla tahmini fiyat aralığını gerçekçi beklentinin altında tuttuğu biliniyor; dolayısıyla nihai satış fiyatının 800 bin doları aşması hiç şaşırtıcı olmayacaktır.

Türkiye'den Bakınca: Teknoloji Mirası ve Koleksiyonculuk

Türkiye'de bu tür bir müzayedeye doğrudan katılım pratikte oldukça zor olsa da, Apple 1 gibi parçaların değer kazanması, teknoloji tarihinin artık sanat eseri gibi bir yatırım aracına dönüştüğünü gösteriyor. Yerli koleksiyonerler için benzer bir pazar henüz oluşmamış olsa da, retro bilgisayar ve elektronik meraklılarının sayısı ülkemizde de artıyor; İstanbul ve Ankara'da düzenlenen küçük ölçekli vintage teknoloji fuarları bunun bir işareti. Apple'ın 50 yıl önce garaj koşullarında ürettiği bir kartın bugün lüks otomobil fiyatlarına ulaşması, teknoloji şirketlerinin kurumsal mirasının nasıl finansal bir değere dönüştüğünün çarpıcı bir örneği olarak okunabilir.