CXMT'nin DRAM Sıçraması Aslında Bir Casusluk Planı mıydı? 'Proje Hefei' Mahkemede Deşifre Oldu

Çinli bellek üreticisi CXMT'nin Samsung'a ait ticari sırları çaldığı iddiasıyla süregelen Güney Kore mahkeme süreci, yeni bir belgeyle daha da büyüdü. Kore basınından NoCut News'in ulaştığı sızdırılmış mahkeme dosyalarına göre CXMT, "Proje Hefei" adı verilen yazılı bir yol haritasıyla teknoloji devşirme, mühendis kaçırma ve üretime geçiş sürecini adım adım planlamıştı. Savcılığa göre bu plan, CXMT'nin bugün küresel DRAM pazarının yüzde 10'una ulaşmasının arkasındaki asıl itici güç.

CXMT'nin İddia Edilen Yol Haritası

İddianameye göre Proje Hefei, CXMT'nin eski Samsung DRAM geliştirme lideri olan ve şirkette aynı görevi üstlenen isim tarafından, şirketin kuruluşundan (Haziran 2016) sadece birkaç ay sonra, Ağustos 2016'da başlatıldı. Plan son derece net bir takvime sahipti: Eylül 2016'ya kadar Samsung'un "Process Recipe Plan" (PRP) adlı üretim tarifini ele geçirmek, Ekim 2016'ya kadar kilit Samsung mühendislerini transfer etmek, Temmuz 2017'ye kadar Ar-Ge'yi tamamlamak ve Ağustos 2018'e kadar ayda 10 bin adet DRAM wafer üretimine başlamak. NoCut'a göre söz konusu PRP veri seti, DRAM üretiminde 620 ayrı adımı, ekipman bilgilerini, sarf malzemelerini ve üretim yöntemlerini kapsıyordu.

Hafızadan Belgeye: Çalıntı İddia Edilen Süreç

Raporlara göre CXMT, Ağustos 2016'da önce transfer ettiği Samsung mühendislerinin hafızasına dayanarak 18nm çip wafer üretmeyi denedi. Ancak bu yöntem yetersiz kalınca, Samsung'un PRP'sine yasa dışı yollarla eriştiği öne sürülen şirket, Eylül 2016'da kendi belgesini hazırladı. Sızdırılan verilerde hatta belirli ekipman tedarikçilerinin ve model numaralarının bile yer aldığı belirtiliyor. Bu "yeni" PRP, çoğu eski Samsung çalışanı olan uzmanlara dağıtıldı; savcılığa göre bu kişiler belgenin Samsung kaynaklı olduğunu hemen anlamış olmalıydı, zira içerikte Samsung'a özgü notasyonlar ve süreç geliştirme notları bulunuyordu. Daha önce PRP'nin bir kısmını elle kopyalayıp CXMT'ye geçtiği için 7 yıl hapis cezasına çarptırılan eski Samsung araştırmacısı Jeon, bu davada tanık olarak ifade verdi.

On Yılda Değişen Pazar Dengeleri

Ocak 2024'ten bu yana Güney Kore mahkemelerinde süren dava, sıradan bir "şirket teknoloji çaldı" hikayesinden çok daha büyük bir hâl aldı. On yıl önce DRAM pazarı neredeyse tamamen Samsung, Micron ve SK hynix'ten oluşan "Büyük Üçlü"nün elindeydi. CXMT ise Haziran 2016'da Hefei'de, yaklaşık 1,9 milyar dolarlık mütevazı bir devlet yatırımıyla, iddialara göre hiçbir Ar-Ge tesisi ya da planı olmadan kuruldu. Sıfırdan iki yıl gibi kısa bir sürede DRAM wafer üretimine geçmek, normal şartlarda bir bellek fabrikasını kurmanın bile iki ila dört yıl sürdüğü düşünüldüğünde, iddia edilen fikri mülkiyet hırsızlığı olmadan neredeyse imkansız bir başarı olarak görülüyor.

Yapay Zekâ Talebiyle Patlayan Büyüme

Yapay zekâ kaynaklı bellek çipi talebindeki patlama, CXMT'nin küresel pazar payını 2025'in ikinci çeyreğinde yüzde 4'ten, bir yıl sonraki aynı dönemde yüzde 10'a taşıdı; bu da on yılı aşkın süredir ilk kez Büyük Üçlü'nün pazarın yüzde 90'ının altına düşmesi anlamına geliyor. Şirketin üretim kapasitesi üç adet 12 inçlik wafer fabrikasına ulaştı ve bu tesislerin yıl sonuna kadar toplam 350 bin wafer üretmesi bekleniyor — Micron'un 375-385 bin wafer'lık üretimine oldukça yakın bir rakam. CXMT ayrıca Pekin'de, devreye girdiğinde aylık 600 bin wafer üretim hedefiyle ikinci bir fabrika planlıyor. Gelirleri bir çeyrekte yüzde 716 artan şirket, Şanghay STAR Market'teki halka arzında hissesi yüzde 466 yükselerek 8,6 milyar dolar toplamış ve Çin borsasının en değerli çip üreticisi konumuna yükselmişti. Savcılığın Aralık 2025 itibarıyla son hesaplamasına göre Samsung'un uğradığı zarar "on trilyonlarca won" seviyesinde; kaba bir tahminle bu rakamın 40 trilyon won (yaklaşık 29,5 milyar dolar) civarına ulaşmış ve katlanarak büyüyor olması muhtemel.

Türkiye ve Küresel Bellek Pazarı İçin Anlamı

Bu dava, doğrudan Türkiye'de satılan bir ürünü konu almasa da etkileri yerel kullanıcıya kadar uzanıyor. DRAM ve NAND fiyatları küresel arz-talep dengesine göre şekilleniyor; CXMT gibi bir oyuncunun ucuz ve bol bellek üretmesi, kısa vadede Türkiye'deki bilgisayar, telefon ve sunucu bileşeni fiyatlarına baskı yapabilir. Ancak madalyonun öbür yüzünde, eğer casusluk iddiaları mahkemede kesinleşirse, Samsung ve SK hynix gibi firmaların Ar-Ge yatırımlarını koruma konusunda çok daha sert önlemler alması, hatta Çin merkezli tedarikçilere karşı ticaret kısıtlamalarının gündeme gelmesi olası. Bu da orta vadede küresel bellek arzını daraltıp fiyatları yeniden yukarı çekebilecek bir risk anlamına geliyor. Kısacası Türkiyeli tüketici için ucuz RAM ve SSD dönemi, aslında büyük bir jeopolitik-hukuki kriz üzerine kurulu olabilir.