Güncel

AB Çerez İzni Süreci Değişiyor: Digital Omnibus Önerisi ve Son Durum

Güncelleme (Kasım 2026): Çerez izni süreci yazısı düzeltildi.

Semih Ateşçi2 dakikalık okuma
çerez izni süreci
çerez izni süreci

Güncelleme (Kasım 2026): Çerez izni süreci yazısı düzeltildi. Eski başlık Avrupa'nın planı "tamamladığını" söylüyordu; oysa Kasım 2025'teki Digital Omnibus yalnızca bir öneriydi ve Kasım 2026 itibarıyla AB Parlamentosu ile Konsey arasında müzakere sürüyor. Eski metindeki "dönüşüm oranları artacak" gibi kaynaksız değerlendirmeler çıkarıldı.

Avrupa Komisyonu, 19 Kasım 2025'te "Digital Omnibus" adını verdiği sadeleştirme paketini açıkladı. Paket; GDPR, ePrivacy Direktifi ve Yapay Zekâ Yasası gibi dijital kurallarda değişiklik önerileri içeriyordu. En çok dikkat çeken başlık, internet kullanıcılarının her sitede karşılaştığı çerez onay pencereleriydi. Komisyon, çerez izni sürecini sadeleştirmek için bazı amaçlarda onay şartını kaldırmayı, tek tıkla reddetmeyi zorunlu kılmayı ve tercihlerin tarayıcıdan otomatik olarak iletilmesini önerdi. Ancak öneri bir yıl sonra hâlâ yasalaşmadı ve bazı kilit maddeler müzakerelerde değişti.

Komisyonun çerez izni süreci önerisi

Öneriye göre çerez kuralları ePrivacy Direktifi'nden GDPR'daki yeni bir maddeye (88a) taşınacaktı. Kullanıcının istediği hizmetin sunulması, toplu ve anonim ziyaretçi ölçümü ve güvenlik gibi düşük riskli amaçlar için onay gerekmeyecekti. Onay gerektiren durumlarda siteler, kabul etmek kadar kolay bir "tek tıkla reddet" seçeneği sunmak zorunda olacak, kullanıcı reddettiğinde de aynı onayı altı ay boyunca yeniden istemeyecekti. Önerinin en iddialı parçası ise 88b maddesiydi: Kullanıcılar tercihlerini tarayıcı ya da işletim sistemi düzeyinde bir kez belirleyecek, siteler bu makine tarafından okunabilir sinyale uymak zorunda kalacaktı. Haber ve medya kuruluşları için istisna öngörülüyordu.

Konsey tarayıcı sinyalini çıkardı

Öneri, Avrupa Parlamentosu ve üye devletleri temsil eden Konsey'in onayını gerektiren olağan yasama sürecine girdi. Konsey'in Haziran 2026'da yayımlanan uzlaşma metni, tarayıcı sinyali öngören 88b maddesini tamamen çıkardı. Değişikliği ilk duyuranlardan biri dijital gizlilik kuruluşu noyb oldu; reklam sektörü ise tarayıcı düzeyinde toplu reddin gelirlerini ciddi biçimde düşüreceği endişesini dile getirmişti. Konsey taslağı ayrıca reddedilen onayın yeniden istenebilmesi için gereken bekleme süresini altı aydan dört aya indirdi ve çerez kurallarını GDPR'a taşımak yerine ePrivacy Direktifi'nin 5(3). maddesinde tutmayı tercih etti.

Parlamento ve takvim

Avrupa Parlamentosu'nda ise metne 1.840 değişiklik önergesi verildi ve Parlamento'nun ortak tutumu henüz netleşmedi. Konsey'in müzakere yetkisi Ekim 2026'da şekillendi; iki kurum arasındaki üçlü görüşmelerin (trilog) aylar sürmesi bekleniyor. Bu nedenle Kasım 2026 itibarıyla çerez kurallarında yürürlüğe girmiş bir değişiklik yok; siteler mevcut ePrivacy ve GDPR kurallarına uymaya devam ediyor. Paketin yapay zekâ ayağı ise ayrı ilerledi: "AI Omnibus" Haziran 2026'da Parlamento ve Konsey tarafından kabul edildi.

Kullanıcılar için ne anlama geliyor?

Kurallar nihai hâliyle kabul edilirse Avrupa'daki kullanıcılar daha az çerez penceresiyle karşılaşacak, reddetmek kabul etmek kadar kolaylaşacak ve reddettikleri onay kısa süre içinde tekrar sorulmayacak. Tarayıcı sinyali maddesinin çıkarılması ise "her sitede ayrı ayrı karar verme" yükünün büyük ölçüde süreceği anlamına geliyor. Çerez reddetmenin pratikte nasıl işlediğini çerez reddetme gerçekten işliyor mu yazımızda inceledik. Türkiye'de çerezler KVKK kapsamında değerlendiriliyor; AB'deki değişiklik Türk mevzuatını doğrudan değiştirmiyor ama AB'deki kullanıcılara hizmet veren Türk şirketlerini ilgilendiriyor.

PaylaşXFacebookLinkedInWhatsApp

Kaynaklar

Sıkça Sorulan Sorular

Avrupa çerez kurallarını değiştirdi mi?
Henüz hayır. Avrupa Komisyonu 19 Kasım 2025'te Digital Omnibus paketiyle çerez kurallarında değişiklik önerdi. Öneri olağan yasama sürecinde; Kasım 2026 itibarıyla Avrupa Parlamentosu ve Konsey'in ortak metni kabul edilmiş değil, mevcut ePrivacy kuralları geçerli.
Öneri çerez izni sürecinde neyi değiştiriyor?
Bazı düşük riskli amaçlar (istenen hizmetin sunulması, toplu ziyaretçi ölçümü, güvenlik gibi) için onay gerekmemesi, sitelerin tek tıkla reddetme seçeneği sunması ve reddedilen onayın bir süre yeniden istenmemesi öneriliyor.
Tarayıcı sinyali önerisi ne oldu?
Komisyon, kullanıcıların çerez tercihini tarayıcıda bir kez belirleyip sitelerin bu otomatik sinyale uymasını öngören bir madde (88b) önermişti. Konsey'in Haziran 2026'daki uzlaşma metni bu maddeyi tamamen çıkardı.
Reddedilen onay ne kadar süre yeniden istenmeyecek?
Komisyon önerisinde altı ay öngörülüyordu; Konsey taslağı bu süreyi dört aya indirdi. Nihai süre müzakerelerde belirlenecek.
Türkiye'deki siteleri etkiler mi?
AB kuralları AB'deki kullanıcılara hizmet veren siteleri doğrudan ilgilendiriyor. Türkiye'de çerezler KVKK kapsamında değerlendiriliyor; AB'deki değişiklik Türk mevzuatını doğrudan değiştirmiyor ama AB'ye hizmet veren Türk şirketlerini etkileyebilir.

Semih Ateşçi

Genel Yayın Yönetmeni

Teknokutu'nun genel yayın yönetmeni ve sorumlu kişisi. Teknoloji, oyun, donanım ve mobil cihaz haberleri ile rehber içeriklerinin yayın sorumluluğunu taşıyor.

Yorumlar

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.

Yorum yaz