Alibaba ve ByteDance Yapay Zeka Modellerini Yurt Dışında Eğitiyor: Nvidia Çiplerine Güneydoğu Asya'dan Erişim
Güncelleme (Kasım 2026): Alibaba ve ByteDance yapay zeka eğitimini yurt dışına taşıma haberi, Financial Times'ın 27 Kasım 2025 tarihli haberindeki ayrıntılar ve…

Güncelleme (Kasım 2026): Alibaba ve ByteDance yapay zeka eğitimini yurt dışına taşıma haberi, Financial Times'ın 27 Kasım 2025 tarihli haberindeki ayrıntılar ve 2026'da ABD'nin uzaktan erişim açığını kapatma girişimleriyle yeniden yazıldı. Eski metindeki genel ve kaynaksız açıklamalar çıkarıldı.
Çin'in en büyük teknoloji şirketleri, ABD'nin ihracat yasaklarına takılmadan Nvidia'nın güçlü yapay zekâ çiplerine erişmenin yolunu Güneydoğu Asya'da buldu. Financial Times'ın 27 Kasım 2025'te konuya doğrudan vâkıf iki kişiye dayandırdığı habere göre Alibaba ve ByteDance, en yeni büyük dil modellerini (LLM) Singapur ve Malezya başta olmak üzere bölgedeki veri merkezlerinde eğitiyor. Alibaba'nın Qwen ve ByteDance'in Doubao modelleri son bir yılda dünyanın en başarılı dil modelleri arasına girdi.
Alibaba ve ByteDance yapay zeka eğitimini neden yurt dışına taşıdı?
ABD ihracat denetimleri, Nvidia'nın en gelişmiş veri merkezi çiplerinin Çin'e satışını uzun süredir engelliyor. FT'nin kaynaklarına göre yurt dışında model eğitimi, Trump yönetiminin Nisan 2025'te Nvidia'nın Çin pazarı için özel olarak tasarladığı H20 çipinin satışını da kısıtlamasının ardından istikrarlı biçimde arttı. Büyük dil modellerinin eğitimi devasa bir hesaplama gücü gerektirdiği için Çinli şirketlerin çoğu bu iş için Nvidia'nın üst düzey ürünlerini tercih ediyor.
Singapur merkezli bir veri merkezi işletmecisi FT'ye durumu şöyle özetledi: En ileri modelleri eğitmek için en iyi çiplere ihtiyacınız var ve bu yöntem tamamen yasal. Singapur ve Malezya'daki veri merkezi kümeleri, kısmen Çin talebiyle hızla büyüdü ve bu tesislerin birçoğu ABD'li büyük teknoloji şirketlerinin kullandığı türden üst düzey Nvidia ürünleriyle donatıldı.
Kiralama yöntemi nasıl işliyor?
FT'ye göre Çinli şirketler bu tesislerin sahibi değil. Genellikle Çinli olmayan şirketlere ait ve onlar tarafından işletilen yurt dışındaki veri merkezlerini kullanmak için kiralama sözleşmesi imzalıyorlar. Bu düzenleme ABD ihracat kurallarına uygun, çünkü Biden döneminde tam da bu açığı kapatmak için hazırlanan "yapay zekâ yayılma kuralı" (AI diffusion rule) 2025'te Başkan Donald Trump tarafından yürürlükten kaldırıldı. Kural, ABD çiplerinin hangi ülkelerde ve kimin için kullanılabileceğine sınırlar getirecekti.
Yöntemin bir sınırı da var: Çinli teknoloji şirketlerinin özel verileri ülke dışına çıkarmasına izin verilmiyor. Bu nedenle yerli bir müşterinin kendi verileriyle bir modeli özelleştirmek gerektiğinde eğitimin Çin'de yapılması gerekiyor. Şirketler ayrıca Güneydoğu Asya'daki veri merkezlerini yurt dışı müşterilerine bulut hizmeti vermek için de kullanıyor ve Orta Doğu gibi başka bölgelere de açılıyor.
DeepSeek istisnası ve yerli çipler
FT'ye göre bu eğilimin dışında kalan en önemli isim DeepSeek. Şirket, ABD yasakları yürürlüğe girmeden önce sayıca büyük bir Nvidia çip kümesi kurdu ve modellerini Çin'de eğitiyor. DeepSeek ayrıca Huawei liderliğindeki yerli çip üreticileriyle yeni nesil Çin yapay zekâ çiplerinin geliştirilmesi için yakın çalışıyor; Huawei'nin DeepSeek'in Hangzhou'daki merkezinde konuşlanmış bir mühendis ekibi bulunuyor. Çinli şirketler, kullanıcı isteklerine yanıt üretme aşaması olan "çıkarım" (inference) işlerinde de giderek daha fazla yerli çip kullanıyor.
2026'da durum: ABD açığı kapatmaya çalışıyor
Yurt dışında kiralık işlem gücü kullanımı Washington'da tartışılmaya devam ediyor. ABD ihracat denetimleri fiziksel çipi kapsıyor ama o çipe bulut üzerinden uzaktan erişimi kapsamıyor. 2026 boyunca bu açığı kapatmak için hem Kongre'de bulut hizmetlerini ihracat denetimine dahil etmeyi amaçlayan Remote Access Security Act tasarısı gündeme geldi hem de ABD Ticaret Bakanlığı'nın Çinli yapay zekâ şirketlerinin üçüncü ülkelerdeki GPU kapasitesini kiralamasını engelleyecek bir kural taslağı hazırladığı bildirildi. Kasım 2026 itibarıyla bu konuda yürürlüğe girmiş nihai bir kural bulunmuyor.
Bu arada ABD, Nvidia'nın H200 çiplerinin Çin'e satışına Ocak 2026'da yüzde 25'lik bir gümrük vergisi karşılığında kapıyı araladı; ayrıntılar için H200 ve MI325X tarifesi haberimize bakabilirsiniz. Ancak Çin'de yerli çiplerin pazarda hızla yer edindiğini H200'lerin Çin'e girişini anlattığımız yazıda ele aldık.
Kaynaklar
Sıkça Sorulan Sorular
Alibaba ve ByteDance yapay zeka modellerini nerede eğitiyor?
Bu yöntem ABD ihracat kurallarına uygun mu?
Neden Çin'deki veri merkezlerini kullanmıyorlar?
DeepSeek de yurt dışında mı eğitiyor?
Çinli kullanıcı verileri de yurt dışına gidiyor mu?
Genel Yayın Yönetmeni
Teknokutu'nun genel yayın yönetmeni ve sorumlu kişisi. Teknoloji, oyun, donanım ve mobil cihaz haberleri ile rehber içeriklerinin yayın sorumluluğunu taşıyor.
İlgili İçerikler
TeknolojiByteDance Seedance 2.0: Yeni AI Video Üretici ve Hollywood Tepkileri
ByteDance Seedance 2.0: Yeni AI Video Üretici ve Hollywood Tepkileri ByteDance, bu hafta Çin’de, popüler Jianying uygulaması kullanıcıları için yeni yapay zeka destekli video üretim aracı Seedance 2.0‘ı tanıttı. Bu yenilikçi platform, kullanıcıların sadece 15 saniyelik klipler oluşturmasına olanak tanırken, video üretimini daha erişilebilir ve hızlı hale getiriyor. Şirket, Seedance 2.0’ın yakında dünya genelindeki CapCut…
Semih Ateşçi · · 3 dakikalık okuma
Yapay ZekâByteDance, ABD Yapay Zekâ Modellerinden Damıtmayı Yasakladı; Anthropic Claude İçin Özel Çip Geliştirdiğini Doğruladı
TikTok'un sahibi ByteDance, çalışanlarına ABD merkezli yapay zekâ modellerinden "damıtma" (distillation) yapmayı açıkça yasaklayan ikinci büyük Çinli teknoloji…
Teknokutu Editör · · 2 dakikalık okuma
Yapay ZekâApple Intelligence Çin'de Kullanıma Açılıyor: iOS 27.3 Ne Zaman Çıkacak, Siri AI Neden Yok?
Apple Intelligence Çin'de sonunda kullanıma açılıyor.
Teknokutu Editör · · 3 dakikalık okuma
DonanımÇin'den 96GB'lık RTX 5090: Alibaba'da 4 Bin Dolar Altı Fiyatla Satışta
Nvidia'nın amiral gemisi RTX 5090 zaten piyasadaki en güçlü tüketici ekran kartlarından biri olarak biliniyor.
Teknokutu Editör · · 3 dakikalık okuma
Yorumlar
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.